Willem 1 en zijn muntslag


Anders dan je misschien zou verwachten is koning Willem I niet de eerste koning van Nederland. Dat was Lodewijk Napoleon. Dit jongere broertje van Napoleon Bonaparte werd tot koning van Holland gekroond door de dictator pur sang. Lodewijk Napoleon moest het hart van de Nederlanders nog winnen. Na eeuwen een republiek te zijn geweest werden ze ineens een monarchie.

Lodewijk Napoleon:

Lodewijk Napoleon kwakkelde al lang met zijn gezondheid en had helemaal geen zin om koning van het koude Holland te worden; slecht voor zijn gezondheid. Toch luisterde hij naar zijn broer en stelde zich in de Lage Landen voor met de woorden en zwaar Frans accent: “Iek ben de Konijn van ‘Olland!”. Of het nu zo was dat de Nederlanders wel konden lachen om hun nieuwe ‘Konijn’, de vele medailles die hij uitdeelde of een welkome vervanging van de op macht beluste stadhouder prins Willem V van Oranje, hij werd in zijn korte regeringsperiode best populair.

Zo populair zelfs, dat hij als Napoleon de Goede bekend zou komen te staan. Toch ging hem niet alles voor de wind; zo werd er bijvoorbeeld getwijfeld aan de legitimiteit van zijn zoon Napoleon Lodewijk (Je zou bijna denken dat er maar vijf jongensnamen bekend waren in deze tijdsperiode, maar zo heette hij echt). Hier werd een rijmpje op geschreven waarin werd gezegd dat zijn vrouw in valse Lodewijken deed. Wat Frans is voor valse munten.

Over Willem 1:

Enfin, we zouden het gaan hebben over Koning Willem I. Deze wilde graag koning worden van Nederland, en is daar voor gaan lobbyen bij Napoleon Bonaparte. Deze benoemde echter, zoals eerder genoemd, zijn jongere broertje Lodewijk Napoleon tot ‘Konijn van ‘Olland’. Prins Willem V, de vader van Willem Frederik, de latere koning Willem I, kreeg in ruil voor het stadhouderschap van de Nederlanden wat landerijen en landhuizen in Duitsland en gaf direct zijn titel door aan zijn zoon.

Toen dit ten gehore kwam bij Willem Frederik liet hij zijn vader schriftelijk weten dat hij zich ontheven voelde van zijn Nederlandse verplichtingen. Tot zo ver de liefde voor het vaderland, zou je denken. Willem Frederik sloot zich aan bij Pruisen om, met wapengekletter, toch te krijgen wat hij van Napoleon niet kreeg; het koningschap over Nederland.

Door de Franse voorganger was het Nederlandse volk alvast bekend met een vorst. Het had voordelen; zo een figuur kon langs komen als er ergens een ramp was gebeurd en gaf een gevoel van eenheid en troost. Ook in andere opzichten bleef het koningschap ongewijzigd. Zo werd er door Willem I Frans gesproken aan het hof.

Een aantal vrienden en voorstanders van de Oranjes bereide de komst van de nieuwe koning op het strand van Scheveningen voor. Op 30 november 1813 gebeurde dit dan ook. De koning werd door honderden mensen op het strand opgewacht en werd met een boerenwagen van het strand gehaald. In Scheveningen aangekomen verving hij dit voortuig door een heuse stoet van koetsen en vervolgde hij zijn weg naar Den Haag waar hij officieel werd verwelkomt. Na zijn inhuldiging op 2 december 1813 in Amsterdam liet hij koperen munten rondstrooien. Dit zou later resulteren in de spotnaam ‘Koperen koning’ als laster campagne van de opstandige Belgen. Nederland onderging tijdens de inhuldiging ook een naamsverandering en zou bekend komen te staan als: Soeverein vorstendom Der Verenigde Nederlanden en officieel de Staat der verenigde Nederlanden.

Willem I was een fervent ondernemer, hierdoor kreeg hij tijdens zijn regeringstijd Koning-Koopman of de Koopman Koning als bijnaam en naar verluid verdrievoudigde hij zijn eigen rijkdom. Dat hij ondernemend was als ondernemer had ook grote voordelen voor het land. De doelbewuste koning liet spoorwegen bouwen, nieuwe polder uitmeten en kanalen graven. Ook hier kreeg hij een allitererende bijnaam voor; de Kanalenkoning.

De Nederlanden die Willem I kreeg te besturen werd na twee jaar koningschap uitgebreid met een cadeautje van het congres van Wenen: De Oostenrijkse Nederlanden werden toegevoegd en de naam werd veranderd naar: Het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Dit land was nu een serieuze mogendheid om de balans in Europa op peil te brengen door de Fransen een sterke bovenbuurman te geven. Toen Nederland wel heel sterk bleek lobbyden de Engelsen voor een onafhankelijk België met een eigen vorst en installeerde Leopold als koning der Belgen. Deze zorgde op zijn beurt voor steun uit Frankrijk en smeedde zelfs plannen om met hulp van de Fransen de Noordelijke Nederlanden in te nemen.

De politiek in deze tijdsperiode leest als een enorme soap. Koning Willem I die zijn land verliest, terugkrijgt, krijgt toegevoegd en uiteindelijk weer een deel moet inleveren. In deze tijd worden vrienden bondgenoten, bondgenoten vijanden en vijanden vrienden.

Tijdens de regeringsperiode van Willem I werden de Franse legers van Napoleon definitief verslagen door een geallieerd leger bestaande uit Engeland, Pruissen en Nederland. ter nagedachtenis aan deze volkerenslag liet Willem I na 40 dagen een 45 meter hoge heuvel opwerpen en gaf opdracht een grote gietijzeren leeuw hier bovenop te plaatsen. Willem II zou in de buurt van waar dit monument zou komen te staan een schotwond hebben opgelopen tijdens de slag. Naar Koninklijk besluit zou 18 juni een nationale feestdag worden, hoe groot dit werd gevierd verschilde per gemeente. Na de tweede wereldoorlog is deze feestdag vervangen door 4 en 5 mei.

Een feestdag voor de herwonnen onafhankelijkheid in de Noordelijke Nederlanden rond het aantreden van de vorst is er nooit echt gekomen. Koningsdag vieren we eigenlijk pas sinds de vijfjarige achter-kleinkind Wilhelmina en begon als Prinsesse-dag, werd toen Koninginnedag en kennen we sinds de inhuldiging van Willem Alexander (Niet te verwarren met Willem IV, “Die staat naast Berta 38 in de wei”) als Koningsdag.

De Muntslag:

Vanaf 1817 verschijnt Koning Willem I en profil op Nederlandse Guldens omsingeld met de woorden Koning der Nederlanden. Vanaf dat jaar komt Willem 1 op de 1e gangbare muntstukken. Om echter een munt van 1817 te kunnen vinden zal een stuk lastiger worden. In 1817 zijn namelijk enkel de 1 cent, 25 cent en de 3 Gulden geslagen. (Met uitzondering van de gouden dukaten, die vanaf 1814 onder bewind van Willem 1 al werden geslagen). Deze munten zijn dan ook in kleine getallen geslagen en zeer zeldzaam. In 1817  werden veelal proefstukken geslagen ter voorbereiding om in grotere aantallen muntgeld te slaan voor het volk. De volgende munten werden geslagen in de regeringsperiode van Willem 1:

-Halve cent (1818-1837)
-1 Cent (1817-1837)
-5 Cent (1818-1828)
-10 Cent (1818-1828)
-25 Cent (1817-1830)
-Halve Gulden (1818-1830)
-1 Gulden (1818-1837)
-2,5 Gulden (Enkel in 1840 geslagen)
-3 Gulden (1817-1832)
-Zilveren Dukaat (1815-1816)
-Gouden vijf Gulden (1826-1827)
-Gouden tien Gulden (1818-1840)
-Gouden dukaat (1814-1840)

Deze munten zijn ook voorradig in onze webshop;

www.david-coin.com/webshop/nederlandse-munten/willem-1-1815-1840

 

Alhoewel de halve en hele cent in het koper werden geslagen, werd vanaf de 5 cent t/m de 3 gulden de munten in het zilver geslagen. De 5 gulden, 10 gulden en uiteraard de gouden dukaat werden in het goud geslagen.

Willem I is op de voorzijde van de munten veelal te herkennen aan zijn lange bakkebaarden. En op de achterzijde zijn de munten voorzien van een gekroond Nederlands wapen met leeuw.  Vanaf Willem 1 zijn regeringsperiode kennen de guldens ook het randschrift ‘God zij met ons’.

De regeringsperiode van Koning Willem I eindigde in 1840 en werd opgevolgd door, hoe kan het ook anders, Willem II. Deze werd door zijn vader veel ingezet in oorlogen om zo hopelijk uit te blinken en op te vallen in het Europa van hun tijd…

Blog

Willem 1 en zijn muntslag


Anders dan je misschien zou verwachten is koning Willem I niet de eerste koning van Nederland. Dat was Lodewijk Napoleon. Dit jongere broertje van Napoleon Bonaparte werd tot koning van Holland gekroond door de dictator pur sang. Lodewijk Napoleon moest het hart van de Nederlanders nog winnen. Na eeuwen een republiek te zijn geweest werden ze ineens een monarchie.

Lees meer...

De Romeinse tijd en zijn muntslag

Iedereen heeft een eigen beeld van Het Romeinse Rijk. Misschien bij u bekend vanwege de nog steeds bestaande aquaducten, de gladiatoren in de arena, de films over de Romeinen met hun keizers, de wapens en wapenrustingen of misschien de grote handel drijving? Maar waar begon het nou allemaal eigenlijk?

Lees meer...

(Vloer) beleggen met munten?


Dat nam deze liefhebber van oud geld wel heel letterlijk, toen deze verzamelaar hoorde dat het ook mogelijk was om je eigen toiletvloer te beleggen met oude stuivers van de guldentijd.  (Wilt u ook zo’n vloer maken? Lees onderaan de uitgebreide versie hoe u ook een vloer kunt beleggen met munten).

Lees meer...

Contact

Betaal veilig met

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van nieuwe collecties en aanbiedingen.



Door verder te gaan, gaat u akkoord met onze privacyverklaring.