De Romeinse tijd en zijn muntslag

Iedereen heeft een eigen beeld van Het Romeinse Rijk. Misschien bij u bekend vanwege de nog steeds bestaande aquaducten, de gladiatoren in de arena, de films over de Romeinen met hun keizers, de wapens en wapenrustingen of misschien de grote handel drijving? Maar waar begon het nou allemaal eigenlijk?

 

1. Het ontstaan van Het Romeinse rijk.

Alles wat bekend is over de Romeinse tijd moet met grote voorzichtigheid geïnterpreteerd worden omdat het ten dele mythen en legendes zijn die zijn overgebracht. De legende hoe het allemaal begon luidt alsvolgt:
De stad Rome zou zijn gesticht door Romulus en Remus rond het jaar 754 v. Christus. Deze twee broers zouden nakomelingen zijn geweest van de Trojaanse held Aeneas.Een man genaamd Amulius zou bevolen hebben om de 2 broers direct na hun geboorte te laten vermoorden om het nageslacht van Numitor te stoppen, ze waren nooit bedoeld om geboren te worden. Soldaten echter die dit bevel kregen konden dit niet over hun hart verkrijgen en ze legden de baby’s in een mandje in de rivier de Tiber. Nadat het mandje gestrand was aan de kant werden de baby’s gezoogd door een wolvin en gevonden door een schaapsherder, zo luidt de legende. Ze groeiden op en bouwden een stad aan de rivier de Tiber. Na onduidelijkheid over wie de leider zou zijn ontstond er een ruzie, een ruzie met een bloederig einde. Remus doodde Romulus zijn broer en vernoemde de stad vervolgens naar zijn broer: Romulus, oftewel Rome.

 

2. Bekende keizers

Het Romeinse rijk begon met keizer Augustus. Daarvoor heerste Julius Ceasar waarvan het woord keizer origineel vandaan komt. (De C werd door de Romeinen oorspronkelijk als K uitgesproken en ae als ai). Toen Julius Ceasar vermoord werd in 44. v. Christus ontstond er een burgeroorlog die eindigde toen Augustus ‘princeps’ van Rome werd in 27. v. Christus.
Hierna kwamen een heel aantal machthebbers waarin er 5 ‘goede keizers’ waren met grote bestuurders.  Het Romeinse Rijk werd gedurende deze jaren namelijk bestuurd door de ‘vijf goede keizers’, genaamd: Nerva, Trajanus, Hadrianus, Antoninus Pius, en Marcus Aurelius 

De periode tussen 96 en 180 n.Christus. was een gouden eeuw voor Rome. Het Rijk was stabiel met relatief veel vrede – naar Romeinse standaard uiteraard– en de welvaart bloeide.

Verder is een bekende keizer Constantijn de Grote die vooral bekend is geworden als de eerste Romeinse keizer die het Christendom zou hebben aangehangen. Hij kreeg een visioen voordat een belangrijke veldslag begon van een lichtend kruis. Hij liet dit op alle schilden van zijn soldaten aanbrengen en versloeg de vijand. Dit was een hoogtepunt voor de christenen omdat ze niet langer werden vervolgd.

 

3. Muntslag door Romeinen

Wist je dat de eerste Romeinse munten pas uit de jaren 310-300 v.Christus dateren? En van regelmatige muntslag in zilver en brons is pas echt sprake sinds ca. 270 v.Christus. Die eerste munten omvatten twee duidelijk verschillende reeksen. Enerzijds de geslagen zilveren didrachmen en bronzen muntjes, die Grieks geïnspireerd zijn. Zij circuleerden voornamelijk in Zuid-Italië maar hun precieze economische rol is onduidelijk. Anderzijds werden gegoten bronzen staven van ca. 1500 g (aes signatum) en gegoten bronzen munten (aes grave) uitgegeven. Zij circuleerden in de directe omgeving van Rome.
De zilveren didrachmen werden aangemunt tot op het einde van de 3e eeuw v.Christus. Voor- en keerzijde afbeeldingen wisselden regelmatig (Mars/paardenhoofd, Hercules/wolvin, dubbelhoofd van de Dioscuren/vierspan); op de kz staat steeds ROMANO en later ROMA.

Tijdens de Tweede Punische oorlog (218-201), de grote oorlog tegen Carthago, werd het Romeinse muntwezen grondig hervormd. Enerzijds werden de bronzen munten na herhaalde gewichtsverlagingen niet meer gegoten, maar nu geslagen en anderzijds werd het naar Grieks voorbeeld opgevatte zilvergeld ca. 212 vervangen door een nieuwe zilveren munt, de denarius. De meest gebruikte denominaties en hun waardemerken zijn dan de volgende:

Ca. 141 werd de waarde van de denarius op 16 as gebracht en veranderde het waardeteken in XVI. Behalve deze zilveren munt werd ook nog tot ca. 170 v.Christus. de zilveren victoriatus, genoemd naar de Victoria op de kz, aangemunt. Deze denominatie, met driekwart van het gewicht van de denarius, werd gebruikt voor betalingen  in Zuid-Italië en Sicilië en had een lager zilvergehalte (ca. 80% i.p.v. 95%) om aan te kunnen sluiten bij de daar gangbare drachme. Gouden munten werden tijdens de republiek slechts bij uitzondering aangemunt. De gouden aureus werd pas in grote hoeveelheden geslagen onder Julius Caesar (46-44 v.Christus.). Op de voorkant van de denarius, de belangrijkste munt uit het muntsysteem, werd oorspronkelijk steeds het gehelmde hoofd van Roma afgebeeld en op de muntkant de Dioscuren te paard. Sinds het einde van de 2e eeuw v.Christus groeide de invloed van de muntmeesters (de tresviri auro argento aere flando feriundo) op de muntvoorstellingen en treffen we mythische of historische taferelen, die betrekking hebben op hun familiegeschiedenis, aan. De bronzen as droeg gedurende lange tijd het Janusportret op de voorkant en een scheepsboeg op de muntkant. Onder Julius Caesar verscheen voor het eerst het portret van een nog levend staatsman op de munten.
Bekijk ons aanbod "Romeinse munten"; 
www.david-coin.com/webshop/romeinse-munten

 

Al met al hebben we nu wat kleine dingen geleerd over de romeinen; hoe de legende klinkt van Romulus en Remus, hoe we we aan het woord keizer komen, wanneer de romeinse munten om de hoek kwamen kijken en hoe ze er uit zagen. De romeinse muntslag heeft ontzettend veel invloed gehad op de munt en het geldsysteem dat we vandaag de dag hebben. Kijk maar eens op een euromunt of op een gulden, daar stond ook vaak een staatshoofd op de ene kant en een afbeelding op de andere kant. Hoe zou het zijn geweest als de Romeinen geen munten hadden gemaakt? Hoe zou het zijn als wij vandaag de dag geen munten zouden gebruiken? Wat zouden we dan kunnen gebruiken als ruilmiddel?